Op-Amp Nedir?

Operasyonel yükselteç veya op-amp, iki giriş arasındaki farkı yüksek kazançla yükselten analog entegredir. Geri besleme dirençleri kullanılarak kontrollü kazanç, filtreleme, toplama ve tamponlama gibi birçok işlem yapılabilir.

Terslemeyen Yükselteç Kazancı

Av = 1 + Rf / Rg

Giriş sinyali op-ampın + girişine uygulanır. Çıkış girişle aynı fazdadır. Rf çıkıştan eksi girişe, Rg eksi girişten referansa bağlıdır.

Tersleyen Yükselteç Kazancı

Av = -Rf / Rin

Eksi işaret çıkışın girişe göre 180° faz tersine döndüğünü belirtir. Örneğin Rin = 10 kΩ ve Rf = 100 kΩ ise kazanç -10 olur.

Kazanç ile Çıkış Gerilimi

Kazanç 10 ve giriş 0,2 V ise ideal çıkış 2 V olur. Ancak op-amp besleme sınırlarının dışına çıkamaz. Hesaplanan çıkış besleme raylarına çok yaklaşırsa doyum oluşabilir.

Rail-to-Rail Ne Demektir?

Bazı op-amplar giriş veya çıkışta besleme raylarına yakın çalışabilir, bazıları çalışamaz. Özellikle 3,3 V ve 5 V tek beslemeli devrelerde op-amp veri sayfasındaki common-mode giriş aralığı ve çıkış salınımı kontrol edilmelidir.

Bant Genişliği ve Kazanç

Op-ampın gain-bandwidth product değeri kazanç arttıkça kullanılabilir bant genişliğinin azalmasına neden olur. Sadece DC kazanç hesabı yüksek frekans performansını garanti etmez.

Aracı Nasıl Kullanabilirsiniz?

• Tersleyen veya terslemeyen topolojiyi seçin.
• Direnç değerlerini girin.
• Kazancı hesaplayın.
• Beklenen maksimum çıkış gerilimini kontrol edin.
• Op-amp besleme ve bant genişliği sınırlarını veri sayfasından doğrulayın.

Kısa Özet

Op-amp kazancı geri besleme dirençlerinin oranıyla belirlenir. İdeal kazanç formülü kolaydır; gerçek tasarımda besleme, giriş aralığı, çıkış salınımı ve bant genişliği de önemlidir.